Vandaag wordt er op initiatief van de SP en VVD in de commissie Algemene Zaken van de Amsterdamse gemeenteraad gesproken of raadsleden wachtgeld zouden moeten krijgen na hun vertrek uit de Raad.
Tot dit onderwerp op de agenda stond, wist ik niet eens dat ik recht zou hebben op wachtgeld. Het lijkt me ook volstrekt onredelijk dat ik dat zou krijgen. Anders dan bestuurders (wethouders, ministers) die van de één op de andere dag afgezet kunnen worden, of Tweede Kamerleden die met het vallen van een kabinet en daaropvolgende verkiezingen zo hun baan kunnen verliezen, hebben gemeenteraadsleden de zekerheid dat ze vier jaar mogen zitten. (Overigens kan je je afvragen of de wachtgeldregeling voor landelijke politici en lokale bestuurders niet soberder kan, maar dat terzijde.)
Het gemeenteraadslidmaatschap is een parttime functie: de meeste raadsleden besteden tussen de 15 en 25 uur per week aan het vergaderingen, voorbereiden van de stukken, praten met organisaties en bijwonen van bijeenkomsten in de stad (en het schrijven van stukjes op hun weblog). Voor de functie van stedelijke volksvertegenwoordiger hoef je dus niet je baan op te zeggen; hoogstens gaan sommigen een dag of twee minder werken. Daarvoor krijgen we overigens een uitstekende vergoeding: 2181,10 euro bruto werkzaamhedenvergoeding plus 240,26 euro onkostenvergoeding.
Na de verkiezingen hoeft er dus doorgaans geen overbrugging plaats te vinden tussen het beëindigen van het raadslidmaatschap en het vinden van een nieuwe baan. Ook hebben gemeenteraadsleden niet echt een groot afbreukrisico. Er wordt soms wel over je geschreven, maar van de wijze waarop Kamerleden of bestuurders soms door het slijk worden gehaald is geen sprake (hoi Parool). Mocht een raadslid na de verkiezingen geen baan kunnen vinden, dan staat hem of haar dus niets in de weg om gewoon een WW-uitkering aan te vragen.
Het afschaffen van de wachtgeldregeling voor gemeenteraadsleden is dus een prima voorstel van onze broeders ter linker- en rechterzijde!
Het punt is juist dat een gemeenteraadslid, indien hij/zij niet is herkozen, geen recht op een WW-uitkering heeft. Ook niet als je minder bent gaan werken om het raadslidmaatschap uit te kunnen oefenen. Het idee vanuit de WW is dat je vrijwillig minder gaat werken en dat het je eigen risico is om een vaste betaalde baan (gedeeltelijk) op te geven voor een financieel risicovol bestaan als raadslid. Overigens is de hoogte van de vergoeding die raadsleden krijgen afhankelijk van de grootte van de gemeente. Ook is het feit of raadsleden recht hebben op wachtgeld gemeentelijk bepaald. In de meeste gemeenten is er geen sprake van wachtgeld voor raadsleden.
WW? Dacht het niet. En 15 uur per week, dat is voor Amsterdam wel een erg lage inschatting …
Het spijt mij, ik heb U hoog zitten, zeker nadat ik debatten heb gevolgd, maar hier verwart U het hebben van een eigen mening met wetgeving.
Dat een raadslid de zekerheid heeft om vier jaar te ‘mogen zitten’, zegt slechts iets over de Amsterdamse politiek, en is verder geen argument.
Er is kritiek op de wachtgeldregeling, omdat deze ‘soberder kan’. Dat is juist niet terzijde te schuiven. Hier gaat het juist om, dat er verschil wordt gemaakt tussen werknemers en politici.
Een verschil, dat is ingegeven door de wens om het fascisme buiten de deur te houden. Daar waar een werknemer een werknemer is door het bekende arbeid/loon/gezag verhaal, even uit het hoofd Burgelijk Wetboek titel 7 hoofdstuk 10 vanaf art. 600 en naast alle jurisprudentie, daar ontbreekt bij politici de gezagsverhouding. De zetel wordt aan het individu toegekend. Hij/zij hoeft aan niemand verantwoording af te leggen. Een werknemer wel.
Het recht van het individu is als zodanig wettelijk gewaarborgd. Dan kunnen politici tegen Hitler zeggen dat zij het, wettelijk, recht hebben om vrij te spreken, en dat zij zich niet hoeven te vervoegen naar de wensen van de meerderheid. Of wie dan ook. Op zich is juist hier de democratie wettelijk vastgelegd. Is dat in diepere zin, of juist heel precies?
Daarentegen, hier een beroep op doen is dus stellen dat je het fascisme buiten de deur houdt. Heb ik altijd overdreven gevonden. In alle redelijkheid gesproken (een belangrijke juridische term), in Nederland presenteren politici zich verenigd, in een politieke partij. Daar stemmen mensen op. Een zetel voor jezelf claimen is wettelijk correct, maar uiterst onethisch. Plat gezegd, een trap tegen de buik van je moeder, nadat je haar voor fascist hebt uitgescholden.
Ontslag nemen voor raadswerk, is vreemd, en geeft geen recht op WW. Werknemers hebben het recht op ‘bezoldigd buitengewoon verlof’ voor politieke werkzaamheden. Hier zou dan ook geen wachtgeld over moeten worden verstrekt, maar da’s een beetje technisch. Maar hier kun je een versoberingsslag slaan.
WW is slechts voor werknemers, heel strikt. Als ze tenminste geen ontslag hebben genomen, etc. Die gezagsverhouding, daar hebben veel ‘freelancers’ ook mee vandoen, trouwens. Ze moeten de belastingdienst aantonen dat er geen gezagsverhouding is dmv meerdere opdrachtgevers. Maar dit terzijde
Ohh, GL wil zeker WW voor zelfstandigen. Dat is de truc misschien, achter deze column. Maar dit terzijde.
Vervolgens wordt het één met het ander verward. Als iemand is gekozen, heeft deze politica of politicus dan het recht nooit op te komen dagen? Jahoor, net zo goed als dat zijn/haar collegea politici in de Raad dan het recht hebben om dit lid te verwijderen. Ik ken deze wet niet, maar als je hem/haar uit een democratisch orgaan kunt verwijderen, ga ik ervan uit dat de vergoeding ook stop kan worden gezet. Zoniet, dan hoort er ook geen recht te wezen om die persoon te verwijderen uit de Raad.
Recht hebben op, is iets anders dan deze uitbetaald krijgen. Natuurlijk mogen er voorwaarden worden gesteld aan een raadslid. Net zo goed als dat er bij het verstrekken van wachtgeld voorwaarden mogen worden gesteld. Deze ontbreken momenteel grotendeels, in ieder geval in de uitvoering. Een uitvoering, die, zo vrees ik, slechts in de handen van de collegea van betrokken politicus/a kan worden gelegd. Vanwege die ontbrekende gezagsverhouding. Valt dat te mandateren?
Wachtgeld is er om de positie op de arbeidsmarkt van gewezen politici te beschermen. Op zich prima, maar in alle redelijkheid gesproken, dan is het arbeidsverleden van betrokken persoon relevant. Immers, als iemand nooit heeft gewerkt, waarom zou de gemeenschap dan diens positie op de arbeidsmarkt moeten beschermen? Etc. Er zijn zoveel voorwaarden te verzinnen. Duur, hoogte is iets anders dan recht op, etc.
Oh jeh, een veel te lang verhaal. Verschil WW-Wachtgeld is dus correct. Net zo goed als het stellen van voorwaarden. Dat laatste ontbreekt grotendeels bij wachtgeld. En ‘bezoldigd buitengewoon verlof’ is geen grondslag tot wachtgeld. Dat gedeelte is echt een gratis uitkering, maar lastig en duur om tegen te gaan. Wel rechtvaardig.
Wachtgeld kun je ook gewoon afschaffen, probleem opgelost. Maar ik denk dat dat te simpel is. Alhoewel de situatie waar dat voor opgaat, dat het te simpel is, zelden tot nooit voorkomt. Au.
Hopend dat het allemaal klopt, ga ik er maar weer snel vandoor, dank en groet,
Rolf